CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO


1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO


Actonel, 5 mg tabletki powlekane



2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY


Każda tabletka powlekana zawiera 5 mg sodu ryzedronianu (Risedronatum natricum), co odpowiada 4,64 mg kwasu ryzedronowego.


Substancje pomocnicze: każda tabletka powlekana zawiera laktozę.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.



3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA


Tabletka powlekana.

Owalne żółte tabletki powlekane z napisem “RSN” na jednej stronie i “5 mg” na drugiej.



4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE


4.1 Wskazania do stosowania


Leczenie osteoporozy pomenopauzalnej w celu zmniejszenia ryzyka złamań trzonów kręgów.

Leczenie rozpoznanej osteoporozy pomenopauzalnej w celu zmniejszenia ryzyka złamań szyjki kości udowej. Zapobieganie osteoporozie u kobiet po menopauzie, u których ryzyko wystąpienia osteoporozy jest zwiększone (patrz punkt 5.1).


Utrzymywanie lub zwiększenie masy kostnej u kobiet w okresie pomenopauzalnym, leczonych długotrwale (ponad 3 miesiące) kortykosteroidami o działaniu ogólnym w dawkach 7,5 mg/dobę prednizonu lub jego odpowiednika.


4.2 Dawkowanie i sposób podawania


Zalecaną dawką dobową dla dorosłych jest jedna tabletka 5 mg doustnie. Wchłanianie produktu leczniczego Actonel jest zaburzone przez pokarm, tak więc, aby zapewnić prawidłowe wchłanianie, pacjent powinien przyjmować produkt leczniczy Actonel:


W szczególnej sytuacji, gdy przyjęcie produktu leczniczego przed śniadaniem nie jest możliwe, Actonel może być przyjmowany pomiędzy posiłkami lub wieczorem zawsze o tej samej porze oraz ściśle przestrzegając poniższej instrukcji, tak aby mieć pewność, że produkt leczniczy jest przyjmowany na pusty żołądek:


W przypadku pominięcia dawki produktu, Actonel można przyjąć przed śniadaniem, pomiędzy posiłkami lub wieczorem, zgodnie z powyższą instrukcją.


Tabletkę należy połknąć w całości, bez ssania lub rozgryzania. Aby umożliwić szybkie dotarcie tabletki do żołądka, produkt leczniczy należy przyjmować w pionowej pozycji, popijając szklanką zwykłej wody ( 120 ml). Pacjent przez 30 minut po przyjęciu tabletki nie powinien się kłaść (patrz punkt 4.4).


W przypadku niewystarczającej podaży wapnia i witaminy D w diecie, należy rozważyć przyjmowanie odpowiednich produktów uzupełniających.


Osoby w podeszłym wieku: nie jest wymagane dostosowanie dawkowania, ponieważ biodostępność, dystrybucja i eliminacja są podobne u osób w podeszłym wieku (>60 lat) i u osób młodszych.


Zaburzenia czynności nerek: dostosowanie dawki u pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek nie jest konieczne. Stosowanie sodu ryzedronianiu jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30 ml/min) (patrz punkty 4.3 i 5.2).


Dzieci: Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność produktu leczniczego Actonel u dzieci i młodzieży nie zostały określone.


4.3 Przeciwwskazania


Nadwrażliwość na ryzedronian sodu lub którąkolwiek substancję pomocniczą.

Hipokalcemia (patrz punkt 4.4).

Ciąża i okres karmienia piersią.

Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min).


4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania


Pokarm, napoje (inne niż zwykła woda) oraz produkty lecznicze zawierające wielowartościowe kationy (takie jak wapń, magnez, żelazo i glin) wpływają na wchłanianie bisfosfonianów i nie należy przyjmować ich w tym samym momencie co produkt leczniczy Actonel (patrz punkt 4.5). W celu osiągnięcia zamierzonego działania produktu leczniczego konieczne jest postępowanie ściśle z zaleceniami instrukcji przyjmowania produktu leczniczego (patrz punkt 4.2).

Skuteczność bisfosfonianów w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej obserwowana jest w przypadku małej gęstości mineralnej kości (wskaźnik gęstości mineralnej /ang. T-score/ kości biodrowej lub kręgów lędźwiowych jest - 2,5 w przeliczeniu na wartość odchylenia standardowego /ang. SD/) i(lub) najczęściej występujących złamaniach.

Podeszły wiek lub występowanie jedynie klinicznych czynników ryzyka złamań nie mogą stanowić podstawy do rozpoczęcia leczenia osteoporozy za pomocą bisfosfonianu.

Dane potwierdzające skuteczność bisfosfonianów, w tym również produktu leczniczego Actonel, u kobiet w podeszłym wieku (powyżej 80 lat) są ograniczone (patrz punkt 5.1).


Bisfosfoniany mogą wywoływać zapalenie błony śluzowej przełyku, żołądka, owrzodzenie błony śluzowej przełyku, żołądka i dwunastnicy. Dlatego należy zachować szczególną ostrożność stosując sodu ryzedronian:


Lekarz przepisując produkt powinien podkreślić konieczność zwrócenia uwagi przez pacjenta na ścisłe przestrzeganie instrukcji dotyczącej sposobu przyjmowania produktu oraz informowanie o każdym objawie mogącym wskazywać na chorobę przełyku. Pacjenci powinni zostać poinformowani o konieczności niezwłocznego zwrócenia się do lekarza w sytuacji gdy zaobserwują rozwój objawów podrażnienia przełyku, takich jak: trudności w połykaniu, ból podczas połykania, ból zamostkowy lub pojawiająca się lub zwiększająca się zgaga.

.


Leczenie hipokalcemii powinno być przeprowadzone przed rozpoczęciem terapii produktem leczniczym Actonel. Inne zaburzenia metabolizmu kości i przemiany mineralnej (np. zaburzenia czynności przytarczyc, niedobór witaminy D) powinny być leczone w okresie rozpoczynania terapii produktem leczniczym Actonel.


Martwica kości szczęki, najczęściej powiązana z ekstrakcją zębów i(lub) miejscową infekcją (z zapaleniem szpiku włącznie) została opisana u pacjentów z rakiem i będących w trakcie leczenia z uwzględnieniem początkowego dożylnego podania bisfosfonianów. Wielu z pacjentów otrzymywało również chemioterapię i kortykosteroidy. Istnieją również doniesienia o przypadkach martwicy kości szczęki u pacjentów z osteoporozą, leczonych podawanymi doustnie bisfosfonianami.


U pacjentów ze współistniejącymi czynnikami ryzyka (np. rak, chemioterapia, radioterapia, leczenie kortykosteroidami, niewłaściwa higiena jamy ustnej) przed rozpoczęciem terapii bisfosfonianami należy rozważyć badanie stomatologiczne wraz z zastosowaniem odpowiedniej profilaktyki dentystycznej.


W trakcie leczenia u tych pacjentów powinno się, o ile to możliwe, unikać inwazyjnych zabiegów stomatologicznych. U pacjentów, u których wystąpi martwica kości szczęki w trakcie leczenia bisfosfonianami, zabiegi stomatologiczne mogą prowadzić do zaostrzenia stanu. Brak dostępnych danych sugerujących, czy zaprzestanie leczenia bisfosfonianami u pacjentów wymagających leczenia stomatologicznego zmniejsza ryzyko martwicy kości szczęki.

Lekarz powinien dobrać metodę leczenia indywidualnie dla każdego pacjenta biorąc pod uwagę stan kliniczny oraz oceniając korzyści i ryzyko danej metody.


Produkt zawiera w składzie laktozę. U pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinno się stosować tego produktu leczniczego.


4.5 Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji


Nie przeprowadzono ukierunkowanych badań klinicznych dotyczących interakcji sodu ryzedronianu z innymi produktami leczniczymi, jednakże podczas badań klinicznych nie odnotowano żadnych istotnych klinicznie interakcji z innymi produktami leczniczymi.


W badaniach III fazy dotyczących stosowania sodu ryzedronianu w osteoporozie, 33 % pacjentek stosowało kwas acetylosalicylowy, a 45 % pacjentek - niesteroidowe leki przeciwzapalne.


Jeśli konieczne, sodu ryzedronian może być stosowany równocześnie z suplementacją estrogenami.


Równoczesne stosowanie produktów leczniczych zawierających wielowartościowe kationy (np. wapń, magnez, żelazo i glin) wpływa na wchłanianie sodu ryzedronianu (patrz: punkt 4.4).


Sodu ryzedronian nie podlega ogólnoustrojowym przemianom metabolicznym, nie indukuje enzymów cytochromu P450 i wykazuje małe powinowactwo do wiązania się z białkami.


4.6 Ciąża i laktacja


Brak wystarczających danych na temat stosowania sodu ryzedronianu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję (patrz punkt 5.3). Potencjalne ryzyko u ludzi nie jest znane. Badania na zwierzętach wykazały, że mała ilość sodu ryzedronianu przenika do mleka.

Sodu ryzedronian nie może być stosowany u kobiet w okresie ciąży i karmiących piersią.


4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania

urządzeń mechanicznych w ruchu


Nie zaobserwowano wpływu produktu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę urządzeń mechanicznych.


4.8 Działania niepożądane


Sodu ryzedronian był stosowany w badaniach klinicznych III fazy u ponad 15 000 pacjentów. Większość działań niepożądanych obserwowanych w badaniach klinicznych była łagodna lub umiarkowana i zwykle nie wymagała przerwania leczenia.


Działania niepożądane zgłaszane w badaniach klinicznych III fazy u kobiet z osteoporozą po menopauzie leczonych do 36 miesięcy ryzedronianem w dawce 5 mg/dobę (n=5020) lub placebo (n=5048) i uznane za możliwe lub prawdopodobnie związane ze stosowaniem ryzderonianu są wymienione poniżej stosując następującą konwencję (częstość zdarzeń w porównaniu z placebo podano w nawiasach): bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100; < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000; < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000; < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10 000).


Zaburzenia układu nerwowego:

Często: ból głowy (1,8% w porównaniu z 1,4%).


Zaburzenia oka:

Niezbyt często: zapalenie tęczówki*.


Zaburzenia żołądka i jelit:

Często: zaparcie (5,0% w porównaniu z 4,8%), niestrawność (4,5% w porównaniu z 4,1%), nudności (4,3% w porównaniu z 4,0%), ból brzucha (3,5% w porównaniu z 3,3%), biegunka (3,0% w porównaniu z 2,7%).

Niezbyt często: zapalenie błony śluzowej żołądka (0,9% w porównaniu z 0,7%), zapalenie błony śluzowej przełyku (0,9% w porównaniu z 0,9%), utrudnienie połykania (0,4% w porównaniu z 0,2%), zapalenie błony śluzowej dwunastnicy (0,2% w porównaniu z 0,1%), owrzodzenie przełyku (0,2% w porównaniu z 0,2%).

Rzadko: zapalenie języka (< 0,1% w porównaniu z 0,1%), zwężenie przełyku (< 0,1% w porównaniu z 0,0%).


Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej:

Często: bóle mięśniowo-kostne (2,1% w porównaniu z 1,9%).


Badania diagnostyczne:

Rzadko: zmiany wskaźników badań prób czynnościowych wątroby*.


* Przypadki nie związane z badaniami III fazy u pacjentów z osteoporozą, częstość w oparciu o działania niepożądane/wyniki badań laboratoryjnych z wcześniejszych badań klinicznych.


Wskaźniki laboratoryjne: U niektórych pacjentów na początku leczenia obserwowano przemijające, bezobjawowe i łagodne zmniejszenie stężenia wapnia i fosforanów w surowicy.


Następujące dodatkowe działania niepożądane opisano po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu (częstość nieznana):


Zaburzenia oka:

zapalenie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej oka


Zaburzenia mięśniowo – szkieletowe i tkanki łącznej:

martwica kości szczęki


Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:

nadwrażliwość i reakcje skórne w tym obrzęk naczynioruchowy, uogólniona wysypka, pokrzywka i pęcherze skórne, czasami o ciężkim przebiegu w tym pojedyncze przypadku zespołu Stevens-Johnsona i martwicy toksyczno-rozpływnej naskórka

łysienie


Zaburzenia układu immunologicznego:

reakcja anafilaktyczna


Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:

Ciężkie zaburzenia wątroby. W większości zgłoszonych przypadków pacjenci byli również leczeni innymi lekami o znanym wpływie na zaburzenia wątroby.


4.9 Przedawkowanie


Brak danych o leczeniu przedawkowania sodu ryzedronianu.


W przypadku przedawkowania produktu można spodziewać się zmniejszenia stężenia wapnia w surowicy. U niektórych pacjentów mogą wystąpić przedmiotowe i podmiotowe objawy hipokalcemii.


Aby związać sodu ryzedronian i zmniejszyć jego wchłanianie należy podać mleko i środki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające sole magnezu, wapnia i glinu. W przypadku znacznego przedawkowania produktu leczniczego należy rozważyć wykonanie płukania żołądka w celu usunięcia niewchłoniętego sodu ryzedronianu.



5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE


5.1 Właściwości farmakodynamiczne


Grupa farmakoterapeutyczna: Bisfosfoniany

Kod ATC: M05BA07


Sodu ryzedronian jest pirydynylobisfosfonianem, który wiąże się z hydroksyapatytami kości i hamuje resorpcję kości przez osteoklasty. Obrót metaboliczny ulega zmniejszeniu, podczas gdy aktywność osteoblastów i mineralizacja kości są zachowane. W badaniach przedklinicznych sodu ryzedronian wykazał znaczne działanie hamujące osteoklasty i właściwości przeciwresorpcyjne oraz w sposób zależny od dawki zwiększał masę kostną, a także biomechaniczną wytrzymałość szkieletu. Działanie sodu ryzedronianu zostało potwierdzone przez pomiar biochemicznych markerów przemian kości w badaniach farmakodynamicznych i klinicznych. Zmniejszenie stężenia biochemicznych markerów przemian kości obserwowano po 1 miesiącu, a maksymalne działanie zaobserwowano po 3-6 miesiącach.


Leczenie i zapobieganie osteoporozie pomenopauzalnej.

Liczba czynników ryzyka związanych z osteoporozą pomenopauzalną obejmuje małą masę kostną, małą gęstość mineralną kości, wczesną menopauzę, potwierdzone wywiadem palenie tytoniu i obciążenie rodzinne w wywiadzie. Kliniczną konsekwencją osteoporozy są złamania kości. Ryzyko złamań zwiększa się wraz z liczbą występujących czynników ryzyka.


Program badań klinicznych, celem których była ocena wpływu sodu ryzedronianu na ryzyko złamań kości stawu biodrowego i trzonów kręgów, obejmował kobiety we wczesnym i późnym okresie po menopauzie, ze złamaniami i bez złamań. W badaniach zastosowano dawki dobowe wynoszące 2,5 mg i 5 mg, a wszystkie grupy, w tym także grupy kontrolne, otrzymywały wapń i witaminę D (jeśli stężenia przed podaniem produktu leczniczego były małe). Bezwzględne i względne ryzyko nowych złamań kości stawu biodrowego i trzonów kręgów oceniano z zastosowaniem analizy czasu jaki upłynął do pierwszego złamania.


- W podgrupie pacjentek ze wskaźnikiem gęstości mineralnej kości szyjki kości udowej ≤ - 2,5 w przeliczeniu na wartość odchylenia standardowego (w oparciu o normy NHANES III) i z co najmniej jednym złamaniem trzonu kręgu przed podaniem produktu leczniczego, sodu ryzedronian podawany przez 3 lata zmniejszał ryzyko złamania kości stawu biodrowego o 46 % w stosunku do grupy kontrolnej (odsetek złamań kości stawu biodrowego w połączonych grupach sodu ryzedronianu 2,5 mg i 5 mg wynosił 3,8 %, w grupie placebo – 7,4 %);

- Z badań wynika, że można spodziewać się więcej mniejszego działania profilaktycznego, niż przedstawiona powyżej, u osób w bardzo podeszłym wieku ( 80 lat). Może to być rezultatem rosnącego wraz z wiekiem znaczenia nieszkieletowych czynników ryzyka złamania kości stawu biodrowego.

W badaniach tych analiza II - rzędowych punktów końcowych wykazała zmniejszenie ryzyka nowych złamań trzonów kręgów w grupie pacjentek z małą gęstością mineralną kości (ang. BMD) szyjki kości udowej i bez złamań trzonów kręgów oraz w grupie pacjentek z małym wskaźnikiem gęstości mineralnej szyjki kości udowej ze złamaniami i bez złamań kręgów.



Osteoporoza wywołana kortykosteroidami: Program badań klinicznych obejmował pacjentów, którzy rozpoczęli leczenie kortykosteroidami (w dawce 7,5 mg/dobę prednizonu lub jego odpowiednika) w ciągu 3 miesięcy poprzedzającyh leczenie sodu ryzedronianem lub pacjentów, którzy stosowali w przeszłości kortykosteroidy przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Z badań wynika, że:


5.2 Właściwości farmakokinetyczne


Wchłanianie: Po podaniu doustnym wchłanianie następuje stosunkowo szybko (tmax~ 1 godzina) i jest niezależne od dawki, w badanym zakresie dawek (2,5 mg do 30 mg). Średnia biodostępność sodu ryzedronianu z tabletki wynosi 0,63 % i zmniejsza się, gdy produkt leczniczy podawany jest z pokarmem. Biodostępność jest podobna u kobiet i u mężczyzn.


Dystrybucja: Względna objętość dystrybucji w stanie równowagi wynosi u ludzi 6,3 l/kg mc. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 24 %.


Metabolizm: Nie stwierdzono układowego metabolizmu sodu ryzedronianu.


Wydalanie: Około połowa wchłoniętej dawki wydalana jest w moczu w ciągu 24 godzin, natomiast po podaniu dożylnym po 28 dniach w moczu wykrywa się 85 % dawki. Średni klirens nerkowy wynosi 105 ml/min, a średni klirens całkowity wynosi 122 ml/min, różnica ta wynika prawdopodobnie z klirensu związanego z wchłanianiem do kości. Klirens nerkowy nie jest zależny od stężenia, a zależność pomiędzy klirensem nerkowym, a klirensem kreatyniny jest liniowa. Niewchłonięta część sodu ryzedronianu wydalana jest z kałem. Krzywa zależności stężenia od czasu po podaniu doustnym wykazuje 3 fazy eliminacji z okresem półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynoszącym 480 godzin.


Szczególne grupy pacjentów:

Osoby w podeszłym wieku: Nie jest wymagane dostosowanie dawkowania.


Pacjenci stosujący kwas acetylosalicylowy/NLPZ: Częstość występowania działań niepożądanych w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego u osób stosujących regularnie kwas acetylosalicylowy lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (przez 3 lub więcej dni w tygodniu) i leczonych sodu ryzedronianem była podobna jak w grupie kontrolnej.


5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie


W badaniach toksykologicznych u szczurów i psów obserwowano, zależne od dawki, toksyczne działanie sodu ryzedronianu na wątrobę, głównie w postaci zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych oraz zmian histopatologicznych u szczurów. Kliniczne znaczenie tych obserwacji nie jest znane. U szczurów i psów otrzymujących dawki uznane za przekraczające dawki lecznicze stosowane u ludzi, wystąpiło działanie uszkadzające jądra. U gryzoni obserwowano, zależne od dawki, częste przypadki podrażnienia górnych dróg oddechowych. Podobne objawy obserwowano podczas stosowania innych bisfosfonianów. Podczas długotrwałych badań na gryzoniach obserwowano również objawy ze strony dolnych dróg oddechowych, chociaż kliniczne znaczenie tego działania nie jest jasne.

W badaniach wpływu na rozrodczość, przy narażeniu bliskim narażenia klinicznego, obserwowano zaburzenia kostnienia mostka i (lub) czaszki płodu u szczurów oraz hipokalcemię i śmiertelność wśród samic ciężarnych w grupie oczekującej na poród. Nie odnotowano dowodów działania teratogennego po dawce 3,2 mg/kg/dobę u szczurów i 10 mg/kg/dobę u królików, chociaż dostępne dane pochodzą z badań wykonanych na małej grupie królików. Większych dawek nie badano ze względu na toksyczność dla matek. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały żadnego szczególnego zagrożenia dla ludzi.


6. DANE FARMACEUTYCZNE


6.1 Wykaz substancji pomocniczych


Substancje pomocnicze::

Laktoza jednowodna

Celuloza mikrokrystaliczna

Krospowidon

Magnezu stearynian


Skład otoczki:

Dri-Klear:

Hypromeloza (viscosity 4.8-7.2 cP)

Makrogol 400

Hydroksypropyloceluloza

Hypromeloza (viscosity 12.0-18.0 cP)

Makrogol 8000

Krzemu dwutlenek

Chroma-Tone White (DDB-7536-W):

Tytanu dwutlenek (E 171)

Hypromeloza (viscosity 4.8-7.2 cP)

Hypromeloza (viscosity 2.4-3.6 cP)

Żelaza tlenek żółty (E 172)


6.2 Niezgodności farmaceutyczne


Nie są znane.


6.3 Okres ważności


5 lat


6.4 Specjalne środki ostrożności przy przechowywaniu


Bez specjalnych zaleceń


6.5 Rodzaj i zawartość opakowania


Nieprzezroczyste blistry PVC/Al w tekturowym pudełku.

14 tabletek w blistrze w tekturowym pudełku.

28 tabletek (2 blistry po 14 tabletek) w tekturowym pudełku.


20 tabletek: 2 blistry po 10 tabletek w perforowanym blistrze (blistry podzielne na pojedyncze dawki do podawania w szpitalu) w tekturowym pudełku.


W obrocie mogą znajdować się nie wszystkie wielkości opakowań.


6.6 Szczególne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania leku do stosowania


Brak szczególnych wymagań.



7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU


sanofi-aventis AB

Box 14142

167 14 Bromma

Szwecja


8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

11839


9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU ORAZ DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA


14.10.2005 r.

05.05.2010 r.

  1. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

05.05.2010 r.

* NHANES III – ang. National Health and Nutrition Examination Survey III

9