CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO



1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO


Klepisal, 75 mg, tabletki powlekane



2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY


Każda tabletka powlekana zawiera 97,86 mg klopidogrelu wodorosiarczanu, co odpowiada 75 mg

klopidogrelu (Clopidogrelum).


Substancje pomocnicze: każda tabletka powlekana zawiera 78,14 mg laktozy bezwodnej i 0,29 mg

lecytyny (zawiera olej sojowy) (E 322).


Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.



  1. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA


Tabletka powlekana.

Różowa, okrągła, obustronnie wypukła, tabletka powlekana o średnicy 9 mm, z wytłoczonym „I” na

jednej stronie.



4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE


4.1 Wskazania do stosowania


Klopidogrel jest wskazany do zapobiegania zdarzeniom zatorowym u dorosłych pacjentów:



W celu uzyskania dodatkowych informacji, patrz punkt 5.1.


4.2 Dawkowanie i sposób podawania


Klopidogrel należy podawać w pojedynczej dawce 75 mg na dobę, z jedzeniem lub bez

jedzenia.


Wolny metabolizm przez enzym CYP2C19 jest związany ze zmniejszoną odpowiedzią na klopidogrel. Dotychczas nie ustalono optymalnego dawkowania u osób wolnometabolizujących z udziałem enzymu CYP2C19 (patrz punkt 5.2).


Nie ustalono dotychczas bezpieczeństwa stosowania i skuteczności klopidogrelu u dzieci i młodzieży.


Doświadczenie terapeutyczne u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek jest ograniczone (patrz punkt 4.4).

Doświadczenie terapeutyczne u pacjentów z umiarkowanymi chorobami wątroby, którzy mogą mieć skłonność do krwawień jest ograniczone (patrz punkt 4.4).


4.3 Przeciwwskazania



4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania


Z powodu ryzyka krwawienia i hematologicznych działań niepożądanych należy niezwłocznie rozważyć oznaczenie morfologii krwi i (lub) inne odpowiednie badania, kiedy tylko objawy kliniczne sugerujące wystąpienie krwawienia pojawią się podczas leczenia (patrz punkt 4.8). Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpłytkowych, należy zachować ostrożność stosując klopidogrel u pacjentów, którzy mogą być obciążeni ryzykiem wystąpienia większego krwawienia z powodu urazu, zabiegu chirurgicznego lub innych stanów patologicznych, i u pacjentów otrzymujących ASA, heparynę, inhibitory glikoprotein IIb/IIIa oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym inhibitory Cox 2. Pacjentów należy dokładnie obserwować pod kątem wystąpienia jakichkolwiek objawów krwawienia, włącznie z krwawieniem utajonym, zwłaszcza podczas pierwszych tygodni leczenia i (lub) po inwazyjnych zabiegach kardiologicznych lub po zabiegu chirurgicznym. Jednoczesne stosowanie klopidogrelu i doustnych leków przeciwzakrzepowych nie jest zalecane, ponieważ może to zwiększać intensywność krwawień (patrz punkt 4.5).


Jeśli pacjent ma być poddany planowemu zabiegowi chirurgicznemu, a działanie przeciwpłytkowe jest tymczasowo niepożądane, leczenie klopidogrelem należy przerwać na 7 dni przed zabiegiem chirurgicznym. Pacjenci powinni informować lekarzy i lekarzy stomatologów o przyjmowaniu klopidogrelu przed jakimkolwiek zabiegiem chirurgicznym i przed zastosowaniem każdego nowego produktu leczniczego. Klopidogrel wydłuża czas krwawienia i powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów ze zmianami chorobowymi usposabiającymi do krwawień (zwłaszcza z przewodu pokarmowego i wewnątrzgałkowych).


Pacjenci powinni być poinformowani, że tamowanie krwawienia może trwać dłużej, niż zazwyczaj, jeśli przyjmują klopidogrel (sam lub w skojarzeniu z ASA), i że powinni informować lekarza

o każdym niecodziennym krwawieniu (miejsce oraz czas trwania).


Bardzo rzadko donoszono o występowaniu zakrzepowej plamicy małopłytkowej (ang. Thrombotic Thrombocytopenic Purpura TTP) po leczeniu klopidogrelem, czasami po krótkiej ekspozycji. Charakteryzuje się ona wystąpieniem trombocytopenii i mikroangiopatycznej niedokrwistości hemolitycznej, skojarzonej albo ze zmianami neurologicznymi, albo z zaburzeniami czynności nerek, lub też z gorączką. TTP jest potencjalnie śmiertelnym stanem wymagającym natychmiastowego leczenia, włącznie z plazmaferezą.


Ze względu na brak danych, stosowanie klopidogrelu nie jest zalecane podczas pierwszych 7 dni po ostrym udarze niedokrwiennym (mniej niż 7 dni).


Farmakogenetyka: W oparciu o dane literaturowe, stwierdzono, że u pacjentów z genetycznie uwarunkowanym zmniejszeniem aktywności enzymu CYP2C19 ekspozycja układową na czynny metabolit klopidogrelu oraz odpowiedź na działanie przeciwpłytkowe jest zmniejszona, a także wykazano ogólnie większą częstość zdarzeń sercowo naczyniowych po przebytym zawale mięśnia sercowego, niż u pacjentów z prawidłową czynnością CYP2C19 (patrz punkt 5.2).


Ponieważ klopidogrel jest metabolizowany częściowo z udziałem CYP2C19 do czynnego metabolitu, należy spodziewać się, że stosowanie produktów leczniczych, które hamują aktywność tego enzymu spowoduje zmniejszenie stężenia czynnego metabolitu i skuteczności klinicznej klopidogrelu. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania produktów, które hamują czynność CYP2C19 (wykaz inhibitorów CYP2C19, patrz punkt 4.5, patrz także punkt 5.2).

Chociaż dane dotyczące hamowania CYP2C19 różnią się w obrębie grupy Inhibitorów Pompy Protonowej, wyniki badań klinicznych wskazują, że istnieje możliwość interakcji między klopidogrelem, a wszystkimi produktami z tej grupy. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania Inhibitorów Pompy Protonowej, o ile nie jest to absolutnie konieczne. Brak dowodów,

aby inne leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego, takie jak leki blokujące receptor H2 lub leki zobojętniające zmieniały działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu.


Doświadczenie terapeutyczne w stosowaniu klopidogrelu u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek jest ograniczone. Dlatego klopidogrel należy stosować ostrożnie u tych pacjentów (patrz punkt 4.2).


Doświadczenie u pacjentów z umiarkowanie nasilonymi chorobami wątroby, którzy mogą mieć skłonności do krwawień, jest ograniczone. Dlatego klopidogrel należy stosować ostrożnie w tej populacji (patrz punkt 4.2).


Nietolerancja laktozy, niedobór laktazy typu Lapp, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy

Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją laktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, nie powinni przyjmować tego leku.


Lecytyna

Pacjenci z nadwrażliwością na orzeszki arachidowe lub soję nie powinni stosować tego produktu

leczniczego.


4.5 Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji


Doustne leki przeciwzakrzepowe: Jednoczesne stosowanie klopidogrelu i doustnych leków przeciwzakrzepowych nie jest zalecane, ponieważ może to zwiększać nasilenie krwawień (patrz punkt 4.4).


Inhibitory glikoprotein IIb/IIIa: należy zachować ostrożność stosując klopidogrel u pacjentów, którzy mogą być obciążeni ryzykiem wystąpienia większego krwawienia z powodu urazu, zabiegu chirurgicznego lub innych stanów patologicznych, i którzy otrzymują jednocześnie inhibitory glikoprotein IIb/IIIa (patrz punkt 4.4).


Kwas acetylosalicylowy (ASA): ASA nie modyfikował hamowania przez klopidogrel agregacji płytek indukowanej ADP, natomiast klopidogrel nasilał działanie ASA na indukowaną kolagenem agregację płytek. Jednak jednoczesne stosowanie ASA w dawce 500 mg dwa razy na dobę przez jeden dzień nie zwiększało znacząco wydłużenia czasu krwawienia wywołanego przyjmowaniem klopidogrelu. Farmakodynamiczna interakcja między klopidogrelem i kwasem acetylosalicylowym jest możliwa i może prowadzić do zwiększenia ryzyka krwawienia. Dlatego jednoczesne stosowanie należy podejmować ostrożnie (patrz punkt 4.4). Niemniej jednak, klopidogrel i ASA były podawane razem przez okres do jednego roku (patrz punkt 5.1).


Heparyna: w badaniu klinicznym przeprowadzonym u zdrowych osób, stosowanie klopidogrelu nie wymagało modyfikacji dawki heparyny ani nie zmieniało wpływu heparyny na krzepnięcie. Jednoczesne podawanie heparyny nie miało wpływu na hamowanie agregacji płytek wywołane przez klopidogrel. Farmakodynamiczna interakcja między klopidogrelem i heparyną jest możliwa i może prowadzić do zwiększenia ryzyka krwawienia. Dlatego jednoczesne stosowanie wymaga zachowania ostrożności (patrz punkt 4.4).


Leki trombolityczne: bezpieczeństwo jednoczesnego podawania klopidogrelu, leków trombolitycznych swoistych lub nieswoistych dla fibryny oraz heparyn oceniano u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego. Częstość występowania klinicznie znaczącego krwawienia była podobna do obserwowanej podczas jednoczesnego podawania leków trombolitycznych i heparyny z ASA (patrz punkt 4.8).


Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ): w badaniu klinicznym, przeprowadzonym u zdrowych ochotników, jednoczesne podawanie klopidogrelu i naproksenu zwiększało utajoną utratę krwi z przewodu pokarmowego. Jednak z powodu braku badań interakcji z innymi NLPZ nie jest obecnie jasne, czy istnieje zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego podczas stosowania wszystkich NLPZ. Zatem jednoczesne stosowanie NLPZ, w tym inhibitorów Cox 2, i klopidogrelu wymaga zachowania ostrożności (patrz punkt 4.4).


Inne jednocześnie stosowane sposoby leczenia:

Ponieważ klopidogrel jest metabolizowany częściowo z udziałem CYP2C19 do czynnego metabolitu, dlatego należy spodziewać się, że stosowanie produktów leczniczych, które hamują czynność tego enzymu spowoduje zmniejszenie stężenia czynnego metabolitu i skuteczności klinicznej klopidogrelu. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania produktów, które hamują czynność CYP2C19 (patrz punkt 4.4 i 5.2).


Do produktów, które hamują CYPC219 należą omeprazol i esomeprazol, fluwoksamina, fluoksetyna, moklobemid, worykonazol, flukonazol, tyklopidyna, cyproflksacyna, cymetydyna, karbamazepina, oksykarbazepina i chloramfenikol.


Inhibitory Pompy Protonowej:

Chociaż dane dotyczące hamowania CYP2C19 różnią się w obrębie grupy Inhibitorów Pompy Protonowej, wyniki badań klinicznych wskazują, że istnieje możliwość interakcji między klopidogrelem, a wszystkimi produktami z tej grupy. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania inhibitorów pompy protonowej, o ile nie jest to absolutnie konieczne. Brak dowodów, aby inne leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego, takie jak leki blokujące receptor H2 lub leki zobojętniające zmieniały działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu.


Przeprowadzono szereg innych badań klinicznych z klopidogrelem i innymi jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi w celu zbadania potencjalnych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Nie obserwowano znaczących klinicznie interakcji farmakodynamicznych w przypadku jednoczesnego podawania klopidogrelu z atenololem, nifedypiną lub z oboma lekami - atenololem i nifedypiną. Ponadto, na farmakodynamiczną aktywność klopidogrelu nie wpływało znacząco jednoczesne podawanie fenobarbitalu, cymetydyny oraz estrogenu.


Farmakokinetyka digoksyny oraz teofiliny nie zmieniała się po jednoczesnym podawaniu klopidogrelu. Leki zobojętniające sok żołądkowy nie zmieniały stopnia wchłaniania klopidogrelu.


Dane z badań z mikrosomami wątroby ludzkiej wskazywały, że metabolit klopidogrelu, będący kwasem karboksylowym, mógł hamować aktywność cytochromu P450 2C9. Mogło to potencjalnie prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu produktów leczniczych takich jak fenytoina, tolbutamid i NLPZ, które są metabolizowane przez cytochrom P450 2C9. Dane z badania CAPRIE wskazują, że fenytoina i tolbutamid mogą być bezpiecznie podawane jednocześnie z klopidogrelem.


Oprócz informacji o specyficznych interakcjach produktów leczniczych, opisanych powyżej, nie przeprowadzono badań interakcji klopidogrelu z niektórymi produktami leczniczymi zwykle podawanymi pacjentom z zakrzepicą w przebiegu objawowej miażdżycy. Jednak pacjenci włączani do badań klinicznych z klopidogrelem otrzymywali wiele jednocześnie podawanych produktów leczniczych, w tym leki moczopędne, beta adrenolityczne, inhibitory konwertazy angiotensyny (ang. ACEI), antagoniści wapnia, leki obniżające stężenie cholesterolu, leki rozszerzające naczynia wieńcowe, leki przeciwcukrzycowe (włącznie z insuliną), leki przeciwpadaczkowe i antagoniści GPIIb/IIIa, bez klinicznie znaczących niepożądanych interakcji.


4.6 Ciąża i laktacja


Ciąża

Ponieważ kliniczne dane na temat ekspozycji na klopidogrel podczas ciąży nie są dostępne, z powodu ostrożności lepiej nie stosować klopidogrelu podczas ciąży.


Badania na zwierzętach nie wykazują bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu

na przebieg ciąży, rozwój zarodka lub płodu, przebieg porodu lub rozwój pourodzeniowy (patrz punkt 5.3).


Nie wiadomo, czy klopidogrel przenika do mleka kobiet karmiących piersią. Badania na zwierzętach wykazały, że klopidogrel przenika do mleka. Z powodu ostrożności nie należy kontynuować karmienia piersią podczas leczenia klopidogrelem.


4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu


Klopidogrel nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu.


4.8 Działania niepożądane


Klopidogrel był oceniany ze względu na bezpieczeństwo stosowania u ponad 42 000 pacjentów, którzy brali udział w badaniach klinicznych, w tym ponad 9 000 pacjentów leczonych przez 1 rok lub dłużej. Klinicznie istotne działania niepożądane obserwowane w badaniach CAPRIE, CURE, CLARITY i COMMIT omówiono poniżej. W sumie w badaniu CAPRIE klopidogrel w dawce 75 mg/dobę był porównywalny z ASA w dawce 325 mg/dobę bez względu na wiek, płeć i rasę.

W uzupełnieniu do doświadczeń z badań klinicznych, działania niepożądane były zgłaszane spontanicznie.


Krwawienie jest najczęstszym działaniem zgłaszanym zarówno w badaniach klinicznych, jaki i po wprowadzeniu do lecznictwa, gdzie było przeważnie zgłaszane podczas pierwszego miesiąca leczenia.


W badaniu CAPRIE, u pacjentów leczonych klopidogrelem albo ASA, całkowita częstość występowania jakiegokolwiek krwawienia wynosiła 9,3%. Częstość występowania ciężkich przypadków wynosiła 1,4% dla klopidogrelu i 1,6% dla ASA.


W badaniu CURE, częstość przypadków dużego krwawienia dla klopidogrelu+ASA była zależna od dawki ASA (100 mg: 2,6%; 100–200 mg: 3,5%; 200 mg: 4,9%), podobnie jak częstość przypadków dużego krwawienia dla placebo+ASA (100 mg: 2,0%; 100 200 mg: 2,3%; 200 mg: 4,0%). Ryzyko krwawienia (zagrażającego życiu, dużego, niewielkiego, innych) zmniejszało się podczas przebiegu badania: miesiące 0 1 (klopidogrel: 9,6%; placebo: 6,6%), miesiące 1 3 (klopidogrel: 4,5%; placebo: 2,3%), miesiące 3 6 (klopidogrel: 3,8%; placebo: 1,6%), miesiące 6 9 (klopidogrel: 3,2%; placebo: 1,5%), miesiące 9 12 (klopidogrel: 1,9%; placebo: 1,0%).


Nie występowało więcej dużych krwawień po klopidogrelu+ASA w ciągu 7 dni po operacji wieńcowego przeszczepu omijającego u pacjentów, u których zaprzestano leczenia wcześniej niż pięć dni przed operacją (4,4% klopidogrel+ASA vs. 5,3% placebo+ASA). U pacjentów, którzy pozostawali na leczeniu w ciągu pięciu dni do operacji przeszczepu omijającego, częstość przypadków wynosiła 9,6% dla klopidogrelu+ASA i 6,3% dla placebo+ASA.


W badaniu CLARITY wystąpiło ogólne zwiększenie liczby krwawień w grupie leczonej klopidogrelem+ASA (17,4%) w porównaniu do grupy otrzymującej placebo+ASA (12,9%). Częstość występowania dużych krwawień była podobna w obu grupach (1,3% vs. 1,1%, odpowiednio w grupie leczonej klopidogrelem+ASA oraz w grupie otrzymującej placebo+ASA). Istniała zgodność pomiędzy podgrupami pacjentów określona przez charakterystykę wyjściową oraz typ leczenia fibrynolitycznego lub stosowanej heparyny.


W badaniu COMMIT ogólny odsetek dużych krwawień pozamózgowych oraz krwawień mózgowych był mały i zbliżony w obu grupach (0,6% vs. 0,5%, odpowiednio w grupie leczonej klopidogrelem+ASA oraz w grupie otrzymującej placebo+ASA).


Działania niepożądane, które wystąpiły albo podczas badań klinicznych albo były spontanicznie zgłaszane są przedstawione w tabeli poniżej. Ich częstość jest zdefiniowana stosując następujące konwencje:

Często (≥1/100 do 1/10)

Niezbyt często (≥1/1 000 do 1/100)

Rzadko (≥1/10 000 do 1/1 000)

Bardzo rzadko (1/10 000).


W obrębie każdej grupy układów i narządów objawy niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.


Klasyfikacja układów i narządów

Często


Niezbyt często

Rzadko

Bardzo rzadko


Zaburzenia krwi i układu chłonnego



Małopłytkowość

leukopenia,

eozynofilia


Neutropenia, w tym ciężka neutropenia


Zakrzepowa plamica małopłytkowa (ang. TTP) (patrz punkt 4.4), niedokrwistość

aplastyczna, pancytopenia, agranulocytoza, ciężka małopłytkowość, granulocytopenia, niedokrwistość

Zaburzenia układu immunologicznego





Choroba posurowicza, reakcje anafilaktoidalne

Zaburzenia psychiczne




Omamy, dezorientacja

Zaburzenia układu nerwowego



Krwawienie wewnątrzczaszkowe (zgłaszano, że niektóre przypadki były śmiertelne), bóle głowy, parestezje, zawroty głowy


Zaburzenia smaku


Zaburzenia oka


Krwawienia do oka (dospojówkowe, wewnątrzgałkowe, dosiatkówkowe)



Zaburzenia ucha i błędnika




Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego


Zaburzenia naczyniowe


Krwiak



Ciężki krwotok, krwotok z ran operacyjnych, zapalenie naczyń, niedociśnienie tętnicze

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia


Krwawienia z

nosa




Krwawienie z dróg oddechowych (krwioplucie, krwotok płucny), skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc

Zaburzenia żołądka i jelit


Krwotok z przewodu pokarmowego, biegunka, bóle brzucha, niestrawność


Wrzód żołądka i wrzód dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej żołądka, wymioty, nudności, zaparcie, wzdęcie z oddawaniem gazów

Krwotok pozaotrzewnowy


Krwotok z przewodu pokarmowego i pozaotrzewnowy z zejściem śmiertelnym, zapalenie trzustki, zapalenie jelita grubego (w tym wrzodziejące oraz limfocytowe zapalenie jelita grubego), zapalenie błony śluzowej jamy ustnej

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych





Ostra niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej


Siniak

Wysypka, świąd, krwawienie do skóry (plamica)



Pęcherzowe zapalenie skóry (toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa Johnsona, rumień wielopostaciowy), obrzęk naczynioruchowy, wysypka rumieniowa, pokrzywka, wyprysk, liszaj płaski

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej





Krwawienia w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego (krwawienia dostawowe), zapalenie stawów, bóle stawów, bóle mięśniowe

Zaburzenia nerek i dróg moczowych



Krwiomocz


Zapalenie kłębuszkowe nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Krwawienie w miejscu wkłucia




Gorączka


Badania diagnostyczne



Wydłużenie czasu krwawienia, zmniejszenie liczby neutrofili, zmniejszenie liczby płytek




4.9 Przedawkowanie


Przedawkowanie w następstwie podawania klopidogrelu może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia i wynikających z tego powikłań w postaci krwawień. W przypadku zaobserwowania krwawień należy rozważyć zastosowanie odpowiedniego leczenia. Nie znaleziono antidotum dla farmakologicznego działania klopidogrelu. Jeśli wymagana jest szybka korekcja wydłużonego czasu krwawienia, to przetoczenie masy płytkowej może odwrócić działania klopidogrelu.


5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE


5.1 Właściwości farmakodynamiczne


Grupa farmakoterapeutyczna: inhibitory agregacji płytek z wyłączeniem heparyny,

kod ATC: B01AC04


Klopidogrel jest prolekiem, którego jeden z metabolitów jest inhibitorem agregacji płytek. Metabolizm z udziałem enzymów układu CYP450 jest konieczny do przekształcenia kropidogrelu

w czynny metabolit, który hamuje agregację płytek. Czynny metabolit klopidogrelu wybiórczo hamuje wiązanie difosforanu adenozyny (ADP) z jego receptorem płytkowym P2Y12 i dalszą aktywację kompleksu GPIIb/IIIa, w której pośredniczy ADP, tym samym hamując agregację płytek. Ze względu na nieodwracalne wiązanie, płytki krwi poddane działaniu klopidogrelu pozostają pod jego wpływem przez resztę swojego życia (około 7-10 dni), a powrót prawidłowej czynności płytek następuje

z szybkością zgodną z obrotem płytek w ustroju.


Ponieważ czynny metabolit jest tworzony przez enzymy układu CYP450, z których część jest polimorficzna lub jest hamowana przez inne leki, nie u wszystkich pacjentów wystąpi odpowiednie zahamowanie agregacji płytek.


Wielokrotne dawki 75 mg na dobę powodują znaczne zahamowanie indukowanej przez ADP agregacji płytek od pierwszego dnia po podaniu, które stopniowo narasta i osiąga stan równowagi między 3. a 7. dniem. W stanie stacjonarnym, średni poziom hamowania obserwowany po dawce 75 mg na dobę wynosił między 40 % a 60 %. Agregacja płytek i czas krwawienia stopniowo powracają do wartości początkowych, zazwyczaj w ciągu 5 dni po zaprzestaniu leczenia.


Bezpieczeństwo i skuteczność klopidogrelu były oceniane w 4 podwójnie zaślepionych badaniach z udziałem ponad 80 000 pacjentów: badanie CAPRIE, porównujące klopidogrel z ASA, i badania CURE, CLARITY i COMMIT porównujące klopidogrel z placebo, oba produkty lecznicze podawane w skojarzeniu z ASA oraz innym standardowym leczeniem.


Świeży zawał mięśnia sercowego (ang. MI - Myocardial Infarction), świeży udar niedokrwienny lub rozpoznana choroba tętnic obwodowych


Badanie CAPRIE obejmowało 19 185 pacjentów z zakrzepicą w przebiegu objawowej miażdżycy, która manifestowała się jako świeży zawał mięśnia sercowego (35 dni), świeży udar niedokrwienny (między 7 dniami a 6 miesiącami) lub rozpoznana choroba tętnic obwodowych (ang. PAD - Peripheral Arterial Disease). Pacjenci byli randomizowani do grupy otrzymującej klopidogrel

w dawce 75 mg/dobę lub ASA 325 mg/dobę i byli obserwowani przez 1 do 3 lat. W podgrupie

z zawałem mięśnia sercowego, większość pacjentów otrzymywała ASA przez pierwsze kilka dni po ostrym zawale mięśnia sercowego.


Klopidogrel, w porównaniu z ASA, znacząco zmniejszał częstość występowania nowych incydentów niedokrwiennych (wspólny punkt końcowy: zawał mięśnia sercowego, udar niedokrwienny i śmierć z przyczyn naczyniowych). W analizie zgodnej z zaplanowanym leczeniem (ang. ITT - Intention to Treat), zaobserwowano 939 incydentów w grupie stosującej klopidogrel i 1 020 incydentów z ASA (względne zmniejszenie ryzyka (ang. RRR - Relative Risk Reduction) 8,7%, [95% CI: 0,2 do 16,4];

p = 0,045), co oznacza na każdych 1000 pacjentów leczonych przez 2 lata, ochronę do 10 [CI: 0 do 20] dodatkowych pacjentów przed wystąpieniem nowego incydentu niedokrwienia. Analiza ogólnej umieralności, jako wtórnego punktu końcowego, nie wykazała żadnych znaczących różnic pomiędzy klopidogrelem (5,8%) a ASA (6,0%).


W analizie podgrup wydzielonych na podstawie stanów kwalifikujących do włączenia do badania (zawał mięśnia sercowego, udar niedokrwienny i PAD) korzyść wydaje się być największa (osiągając znamienność statystyczną przy p=0,003) u pacjentów włączonych z powodu PAD (szczególnie tych, którzy również mieli zawał mięśnia sercowego w wywiadzie) (RRR=23,7%; CI: 8,9 do 36,2) i mniejsza (nie różna znamiennie od ASA) u pacjentów z udarem (RRR=7,3%; CI: -5,7 do 18,7 [p=0,258]). U pacjentów, którzy zostali włączeni do badania jedynie na podstawie świeżego zawału mięśnia sercowego, klopidogrel był liczbowo gorszy, ale nie statystycznie różny od ASA (RRR=  4,0%; CI: -22,5 do 11,7 [p=0,639]). Ponadto, analiza podgrup na podstawie wieku sugerowała,

że korzyść ze stosowania klopidogrelu u pacjentów powyżej 75 lat była mniejsza niż to obserwowano u pacjentów 75 lat.


Ponieważ badanie CAPRIE nie posiadało mocy do oceny skuteczności w indywidualnych podgrupach, dlatego nie jest jasne, czy różnice we względnym zmniejszeniu ryzyka pomiędzy różnymi stanami są rzeczywiste, czy są wynikiem przypadku.


5.2 Właściwości farmakokinetyczne


Wchłanianie

Po pojedynczych i powtarzanych dawkach doustnych 75 mg na dobę klopidogrel jest szybko wchłaniany. Średnie stężenie w osoczu niezmienionego klopidogrelu (około 2,2 2,5 ng/ml po podaniu pojedynczej dawki 75 mg) występowało około 45 minut po podaniu. Wchłanianie wynosi co najmniej 50%, na podstawie wydalania z moczem metabolitów klopidogrelu.


Dystrybucja

In vitro klopidogrel i główny krążący metabolit (nieczynny) wiążą się odwracalnie z ludzkimi białkami osocza (odpowiednio 98% i 94%). In vitro wiązanie to nie wysyca się w szerokim zakresie stężeń.


Metabolizm

Klopidogrel jest w znacznym stopniu metabolizowany w wątrobie. In vitro i in vivo klopidogrel jest metabolizowany na dwóch głównych szlakach metabolicznych: jeden jest zależny od esteraz i prowadzi do hydrolizy do nieaktywnej pochodnej kwasu karboksylowego (około 85% krążących metabolitów), drugi zależny od wielu cytochromów układu P450. Klopidogrel jest najpierw metabolizowany do pośredniego metabolitu, 2 okso klopidogrelu. Dalszy metabolizm pośredniego metabolitu, 2 okso klopidogrelu powoduje powstanie czynnego metabolitu, tiolowej pochodnej klopidogrelu. In vitro, ten szlak metaboliczny jest zależny od CYP3A4, CYP2C19, CYP1A2 i CYP2B6. Czynny metabolit tiolowy, który wyizolowano in vitro, szybko i nieodwracalnie wiąże się z receptorami płytek, w ten sposób hamując ich agregację.


Wydalanie

Po doustnej dawce klopidogrelu znakowanego 14C u ludzi, około 50% było wydalane w moczu i około 46% z kałem w okresie 120 godzin po podaniu. Po doustnej pojedynczej dawce 75 mg, okres półtrwania klopidogrelu wynosił około 6 godzin. Okres półtrwania w fazie eliminacji głównego krążącego (nieczynnego) metabolitu wynosił 8 godzin po pojedynczym i powtarzanym podawaniu.


Farmakogenetyka

Kilka polimorficznych form enzymów układu cytochromu CYP450 aktywuje klopidogrel. Izoenzym CYP2C19 jest włączony w tworzenie zarówno czynnego metabolitu jak i pośredniego metabolitu 2 oksy klopidogrelu. Farmakokinetyka czynnego metabolitu klopidogrelu i działanie hamujące agregację płytek, zmierzone ex vivo badaniami agregacji płytek różnią się zależnie od genotypu CYP2C19. Allel CYP2C19*1 odpowiada za pełny czynnościowy metabolizm, podczas gdy allele CYP2C19*2 i CYP2C19*3 odpowiadają zmniejszonemu metabolizmowi. Allele CYP2C19*2 i CYP2C19*3 stanowią 85% spośród zmienionych alleli u osób rasy białej i 99% u żółtej. Do innych alleli związanych ze zmniejszonym metabolizmem należą CYP2C19*4, *5, *6, *7 i *8, ale występują one rzadziej w ogólnej populacji. Opublikowana częstotliwość często występujących fenotypów CYP2C19 i genotypów zastała przedstawiona w tabeli poniżej.







Częstotliwość genotypu i fenotypu CYP2C19


Częstotliwość (%)


Rasa biała (n=1356)

Rasa czarna (n=966)

Rasa żółta (n=573)

Szybki metabolizm: CYP2C19*1/*1


74

66

38

Średni metabolizm: CYP2C19*1/*2 lub *1/*3

2629

29

50

Słaby metabolizm: CYP2C19*2/*2, *2/*3 lub *3/*3

24

4

14


Dotychczas, wpływ genotypu CYP2C19 na farmakokinetykę czynnego metabolitu klopidogrelu został oceniony u 227 osób w 7 zakończonych badań. Zmniejszony metabolizm z udziałem CYP2C19 u osób słabo i średnio metabolizujących zmniejsza Cmax i AUC (ang. Area Under Curve) czynnego metabolitu o 30 50% po podaniu dawki nasycającej 300 lub 600 mg i dawki podtrzymującej 75 mg. Mniejsza ekspozycja na czynny metabolit powoduje mniejsze zahamowanie płytek lub ich większą szczątkową aktywność. Dotychczas, zmniejszona odpowiedź płytek na klopidogrel została opisana u 4 520 osób słabo i średnio metabolizujących w 21 zakończonych badaniach. Względna różnica odpowiedzi płytek pomiędzy grupami genotypowymi różni się między badaniami w zależności od metod zastosowanych do oceny odpowiedzi, ale zazwyczaj jest większa niż 30%.


Związek pomiędzy genotypem CYP2C19, a wynikami leczenia klopidogrelem był oceniony w 2 post hoc analizach badania klinicznego (w części badania CLARITY [n=465]) i badania TRITON TIMI

38 [n=1 477] i 5 badań kohortowych (całkowite n=6 489). W badaniu CLARITY i jednym z badań kohortowych (n=765; Trenk) wskaźnik zdarzeń sercowo naczyniowych nie różnił się znamiennie w zależności od genotypu. W badaniach kohortowych TRITON TIMI 38 i 3 (n=3 516; Collet, Sibbing, Giusti), u pacjentów z zaburzeniem metabolizmu (średni lub słabi metabolizerzy łącznie) wskaźnik zdarzeń sercowo naczyniowych (zgon, zawał mięśnia serca, i udar) lub zakrzepica stentu były większe w porównaniu osób z szybkim metabolizmem. W piątym badaniu kohortowym (n=2 208); Simon) zwiększony wskaźnik zdarzeń był obserwowany wyłącznie w grupie osób słabo metabolizujących.


Testami farmakogenetycznymi można określić genotyp związany z odmiennością aktywności izoenzymu CYP2C19.


Mogą istnieć odmiany genetyczne innych enzymów układu CYP450 wpływające na zdolność tworzenia czynnego metabolitu klopidogrelu.


Populacje szczególne

Farmakokinetyka czynnego metabolitu klopidogrelu w tych grupach pacjentów nie jest znana.


Zaburzenie czynności nerek

Po powtarzanych dawkach 75 mg klopidogrelu na dobę u osób z ciężką chorobą nerek (klirens kreatyniny od 5 do 15 ml/min), hamowanie indukowanej przez ADP agregacji płytek było mniejsze (25 %) niż obserwowane u zdrowych osób, jednak przedłużenie krwawienia było podobne do tego, które obserwowano u zdrowych osób otrzymujących 75 mg klopidogrelu na dobę. Ponadto, kliniczna tolerancja była dobra u wszystkich pacjentów.


Zaburzenie czynności wątroby

Po powtarzanych dawkach 75 mg klopidogrelu na dobę przez 10 dni u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby hamowanie indukowanej przez ADP agregacji płytek było podobne jak u zdrowych osób. Wydłużenie krwawienia było podobne w obu grupach.


Rasa

Częstość występowania alleli CYP2C19, które powodują średni lub słaby metabolizm z udziałem CYP2C19 różni się w zależności od rasy i grupy etnicznej (patrz Farmakogenetyka). W literaturze dostępne są ograniczone dane dotyczące populacji Azjatów do oceny związku klinicznego getonypowania CYP z wynikami klinicznymi.

5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie


Podczas badań nieklinicznych u szczura i pawiana, najczęściej obserwowanymi objawami były zmiany w wątrobie. Występowały one przy dawkach odpowiadających co najmniej 25-krotnej ekspozycji spotykanej u ludzi otrzymujących dawkę kliniczną 75 mg/dobę i były konsekwencją oddziaływania na wątrobowe enzymy metabolizujące. Nie obserwowano wpływu na wątrobowe enzymy metabolizujące u ludzi otrzymujących klopidogrel w dawce terapeutycznej.


Po bardzo dużych dawkach odnotowano również u szczura i pawiana złą żołądkową tolerancję klopidogrelu (zapalenie błony śluzowej żołądka, nadżerki błony śluzowej żołądka i (lub) wymioty).


Nie było dowodów na działanie rakotwórcze, gdy podawano klopidogrel przez 78 tygodni myszom i 104 tygodnie szczurom w dawkach do 77 mg/kg mc. na dobę (odpowiadających co najmniej 25 krotnej ekspozycji u ludzi otrzymujących dawkę kliniczną 75 mg/dobę).


Klopidogrel był testowany w szeregu badań genotoksyczności in vivo i in vitro i nie wykazywał działania genotoksycznego.


Klopidogrel nie miał wpływu na płodność u samców i samic szczurów i nie był teratogenny ani u szczurów ani u królików. Klopidogrel podawany szczurom w okresie laktacji powodował niewielkie opóźnienie w rozwoju potomstwa. Specjalne badania farmakokinetyczne przeprowadzone przy użyciu znakowanego radioaktywnie klopidogrelu wykazały, że związek macierzysty lub jego metabolity są wydzielane do mleka. Nie można zatem wykluczyć skutku bezpośredniego (niewielkiej toksyczności) oraz pośredniego (pogorszenie smaku).



6. DANE FARMACEUTYCZNE


6.1 Wykaz substancji pomocniczych


Rdzeń:

Laktoza bezwodna

Celuloza mikrokrystaliczna

Krospowidon (typ A)

Glicerolu dibehenian

Talk


Otoczka Opadry II 85G34669 Pink:

Alkohol poliwinylowy

Talk

Makrogol 3350

Lecytyna, sojowa (E 322)

Tytanu dwutlenek (E 171)

Żelaza tlenek czerwony (E 172)


6.2 Niezgodności farmaceutyczne


Nie dotyczy.


6.3 Okres ważności


Blistry PVC/PE/PVDC/Aluminium: 1 rok

Blistry Aluminium / Aluminium i pojemniki HDPE: 3 lata


6.4 Specjalne środki ostrożności przy przechowywania


Blistry PVC/PE/PVDC/Aluminium: Nie przechowywać w temperaturze powyżej 25°C.

Blistry Aluminium / Aluminium i pojemniki HDPE: Nie przechowywać w temperaturze powyżej 30°C.


6.5 Rodzaj i zawartość opakowania


Blistry PVC/PE/PVDC/Aluminium lub blistry Aluminium / Aluminium. Pojemniki do tabletek plastikowe (HDPE) zamykane wieczkiem z LPDE z widocznym pierścieniem zabezpieczającym

i substancją pochłaniającą wilgoć (żel krzemionkowy).


Wielkości opakowań:

Blistry: 7, 10, 14, 20, 28, 30, 50, 56, 60 i 90 tabletek powlekanych.

Pojemniki: 100 tabletek powlekanych.


Nie wszystkie rodzaje opakowań muszą znajdować się w obrocie.


6.6 Szczególne środki ostrożności dotyczące usuwania


Brak szczególnych wymagań.


7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU


Alchemia Limited, 5th Floor, 86 Jermyn Street, London SW1Y 6AW, Wielka Brytania



8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

17243



9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU / DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

2010-09-06



10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

2010-09-06











12